شیوه معماری پارتی
شیوه پارتی بعد از حمله اسکندر به ایران و در دوره های اشکانی وساسانی پیدا می شود ، در این دوران است که توجه به معماری یونانی رو به افول می رود و استفاده از مصالح بومی رواج می یابد، مهمترین دستاورد این عصر استفاده از پوششهای طاقی در دهانه های بزرگ و گنبدها در زمینه چهار گوش می باشد که آتشکده فیروزآباد ، کاخ بیشابور ، کاخ سروستان ، ایوان کرخه از نمونه های ابنیه این دوران می باشند در این عصر گچ بری با خطوط شکسته و خمیده و استفاده از کنگره ها در نمای ساختمانها رواج یافته و قرینه سازی در نیایشگاهها و کاخ ها مورد توجه قرار می گیرد.
بهره گیری از آسمانههای خمیده تاقی و گنبدی (تاق آهنگ، تاق و تویزه و نیم گنبد) بهره گیری از چفدهای مازه دار برای تاقها و گنبدها پی سازی با سنگ لاشه؛ گوشه سازی چوبی، سکنج، ترمبه و فیلپوش در زیر گنبدها. ساختمایههای بوم آورد، سنگ لاشه، خشت و آجر، ملات گیر چارو در این شیوه چشمگیر میباشد.
مهمترین ویژگیهای معماری شیوه پارتی:- گوناگونی در طرحها و بهره گیری از اندامهای گوناگون
- جفت سازی در نیایشگاهها و کاخهای پذیرایی و جفت سازی در کاخهای مسکونی و خانهها
- درونگرایی با بهره گیری از میانسرا
- شکوه و عظمت دادن به ساختمانها با بلند ساختن آنها
آثاری از سبک پارتی:
- کاخ الحضرا- ۱۲۳ پ.م
- مجموعه نسا- ۱۷۳-۱۳۶ پ.م
- کاخ آشور- ۱۰۰-۱ میلادی
- کوه خواجه- سده نخست میلادی
- بازه هور- (احتمالا نخستین چهار طاقی پیش ازساسانی)
- آتشکده فیروزآباد
- آتشکده نیاسر
- قلعه دختر- ۲۲۴ میلادی
- طاق کسری- ۲۴۱ میلادی
- بیشابور - ۴۳۸-۴۲۰ میلادی
- کاخ سروستان- ۴۳۸-۴۲۰ م
- کاخ شیرین- ۴۳۸- ۴۲۰ م
- نیایشگاه آناهیتادر کنگاور
معماری یا مهرازی هنر و علم طراحی و بنای ساختمانهاست. معماری به عنوان اجتماعیترین هنر بشری، با فضای اطراف انسان مرتبط است. حضور فضا، بنا و شهر از گذشته تا امروز و در آینده، لحظهای از زندگی روزمره آدمیان غایب نبوده و نخواهد بود. اصول زیباییشناسی برگرفته از هنر، علم و ریاضیات مثل کاربرد خط، شکل، فضا، نور و رنگ برای ایجاد یک الگو، توازن، ریتم، کنتراست و وحدت در طراحی معماری مورد استفاده قرار میگیرند.